Mts. Van der Bos en J. Idsardi uit Holwerd wonnen dit jaar de eerste prijs van het Innovatiefonds met een machine die bacteriën en schimmels op pootaardappelknollen doodt met uv-licht. Dit leverde hun het bedrag van 3.000,- euro op.

Op pootgoedbedrijven worden aardappelen voor de export altijd behandeld tegen bacteriën en schimmels die de schil aantasten. Dat gebeurt bij het inschuren of het sorteren met de werkzame stof imazalil. Door nieuwe regelgeving mogen aardappelen voor menselijke consumptie of veevoer vanaf 1 maart 2016 niet meer behandeld worden met imazalil. Omdat vrijwel alle bovenmaatse pootaardappelen in het consumptiekanaal belanden en uitschot uit partijen pootgoed als veevoer weggaat, betekent dit in de praktijk een verbod op toepassing van imazalil in de hele pootgoedteelt. En dus een groot probleem voor circa 2000 akkerbouwers in Nederland.

Zon en wind op het veld
Anco van der Bos (28) heeft in maatschap met zijn ouders een akkerbouwbedrijf van 85 hectare in het Friese Holwerd. Pootgoed is hun hoofdteelt. Toen het verbod op imazalil werd aangekondigd, begon het nadenken over oplossingen. “Wij rooien de 1- en 2-jarige stammetjes nog met de hand in kistjes en die zien er na een lang bewaarseizoen vaak nog prachtig uit”, vertelt de teler. “Die goede kwaliteit komt volgens mij, omdat ze op het veld al kunnen drogen aan de wind en het zonlicht vat krijgt op ziekteverwekkers op de schil. En zonlicht is uv-licht.” Agrifirm attendeerde hem op het gebruik van uv-licht voor ontsmetting van bloembollen. En zo ontstond het idee om uv-licht te gebruiken voor ontsmetting van pootaardappelen.

Goede samenwerking met machinebouwers
Samen met collega-akkerbouwer Jan Idsardi ging hij op zoek naar partijen die wilden meedenken. “We hebben veel steun gekregen van HZPC en Agrifirm”, vertelt Van der Bos, die absoluut niet als enige met de eer wil strijken. “En ook met de machinebouwers was het goed samenwerken.” Het betreft de firma CleanLight die de armaturen voor uv-licht produceert en machinebouwer Schouten. “Schouten heeft hun eigen machine (de PotatoCare) voor de toediening van imazalil omgebouwd tot een uitvoering met uv-lichtbakken boven de rollenband”, aldus de akkerbouwer. “De capaciteit is vrijwel gelijk als bij de uitvoering die imazalil vernevelt.”

Testen in de praktijk
Een eerste proefmachine maakt deze zomer een rondje langs diverse open dagen. Ook zijn er al proeven gedaan op proefboerderij Kollumerwaard en bij aardappelverwerker Werkman in noord-Groningen. Die proeven worden voortgezet, zodra over een paar weken de oogst van de pootaardappelen begint. “Het duurt een paar weken voordat de uitkomsten van de eerste proeven bekend zijn”, weet de innovator. “Dat het principe werkt, staat vast. Dat weten we al uit de bollensector. Wat we nog niet weten is hoe lang de optimale blootstellingsduur is en of je aan één behandeling genoeg hebt.” Collega-pootgoedtelers zijn nu vooral nieuwsgierig, meldt Anco van der Bos. “Friezen zijn nuchter en willen eerst resultaten zien. Het enthousiasme komt dan vanzelf.”

 Cleanlight Anco van der Bos